Iemand die hoaxen in Hollywood tot een kunst verhief, was Andy Kaufman. Geboren in 1949 wist Kaufman al op jonge leeftijd te imponeren met zijn merkwaardige interpretatie van humor. Hij zag zichzelf niet als een comedian, maar eerder als een entertainer. En entertainen kon ‘ie. Zijn dadaïstische acts gingen dwars tegen de toen heersende opvatting van humor in. Sterker nog, soms wist Kaufman niet eens de lachers op zijn hand te krijgen, maar verliet hij een in woede ontstoken zaal. En daar genoot hij van. Of zoals hij het zelf zei: “I just want real reactions. I want people to laugh from the gut, be sad from the gut or get angry from the gut.” Jim Carrey vertolkte Kaufman in 1999 in de door Milos Forman geregisseerde biopic Man on the Moon (vernoemd naar het gelijknamige nummer van R.E.M.) en deed dat op zeer indrukwekkende wijze. Een aanrader.

Wil je meer weten over wie Kaufman was en wat hij allemaal heeft gedaan, dan kun je hier terecht bij ons zusje Pink Bullets. Nu is het tijd voor een vergelijking tussen Andy Kaufman en Joaquin Phoenix, misschien wel Hollywood’s nieuwste hoaxer...

Golden Globes

Kaufman werd bij het grote publiek bekend door zijn vertederende rol als Latka in de sitcom Taxi. Dit leverde hem twee Golden Globe-nominaties op. Overigens was Kaufman nooit blij met zijn rol in en succes met Taxi. Hij vond sitcoms de laagste vorm van humor.

Phoenix wist ook twee Golden Globe-nominaties binnen te slepen. Een voor zijn rol als Commodus in ‘Gladiator’ en een voor zijn vertolking van Johnny Cash in ‘Walk The Line’. Voor die laatste zag hij z’n nominatie ook verzilverd worden met een award.

David Letterman

Kaufman is meerdere keren te gast geweest bij talkshowhost David Letterman. Legendarisch is die keer op 28 juli 1982 toen Kaufman carrière aan het maken was als (vrouwen)worstelaar. Hij verscheen in de show tegenover professioneel worstelaar Jerry Lawler en met een halkskraag om z’n nek. De situatie werd een beetje awkward toen Lawler Kaufman uit z’n stoel mepte. Kaufman ontstak in woede, smeet met Lettermans hete koffie en schold de hele boel bij elkaar. Hoewel het allemaal als spontaan en ongepland overkwam, bleek jaren later dat Kaufman alles minuut voor minuut had uitgedacht. Samen met Lawler. Hieronder een ander fragment van Kaufman bij Dave:

11 februari van dit jaar verscheen Joaquin Phoenix ook weer eens bij The Late Show. Officieel om zijn nieuwste (en laatste) film ‘Two Lovers’ te promoten, maar al snel ging het onderwerp over Phoenix’ rare verschijning. Hij voelde zich verontwaardigd toen het publiek zijn beoogde hiphopcarrière uitlachte, dronk uit Lettermans koffiemok en bewaarde zijn kauwgom onder het bureau van de presentator.

Muziek

Een van Kaufmans paradepaardjes tijdens zijn acts was de transformatie in Elvis Presley. Tijdens zijn ‘foreign man’-act bracht Kaufman eerst een aantal lullige imitaties van bijvoorbeeld president Carter of Archie Bunker ten gehore. Daarna kondigde hij een imitatie van Elvis Presley aan. Het publiek verwachtte weer iets sulligs, maar in plaats daarvan zette Kaufman een razendknappe imitatie neer van ‘the King’. De rock ’n roll-legende heeft zelfs ooit eens gezegd dat hij van alle imitatoren ter wereld Kaufman de beste vond. Samen met partner in crime Bob Zmuda was Kaufman ook verantwoordelijk voor het alter-ego Tony Clifton, de slechtgemanierde, luidruchtige, kettingrokende loungezanger.

In oktober vorig jaar kondigde Phoenix het einde van zijn filmcarrière aan. Zijn volgende project: een hiphopcarrière. En dat ging niet onopgemerkt van start. Zo viel hij van het podium in Las Vegas en raakte hij slaags met een fan in Miami.

Sidekick

Kaufman was een genie als het aankwam op het bespelen van het publiek. Hiervoor maakte hij vaak dankbaar gebruik van iemand in het publiek, een zogenaamde ‘plant’. Deze samenzweerder was Bob Zmuda, Kaufmans beste vriend en schrijfpartner. Samen haalden ze de mafste stunts uit. Samen speelden ze ook Tony Clifton. Als clubs Clifton inhuurden voor een avondje loungemuziek, was het vaak juist Zmuda die de boel op stelten zette en Kaufman die halverwege de show kwam binnenvallen, tot grote verrassing van het publiek.

Phoenix wordt al maandenlang op de voet gevolgd door vriend, zwager en collega Casey Affleck, die alles registreert met een camera. Hij zou bezig zijn met een documentaire over Phoenix’ carrièreswitch. De valide vraag is echter of het Phoenix wel te doen is om het in beeld brengen van zijn jobgehop of dat er meer, veel meer aan de hand is. Misschien is Phoenix goed voorbereid bezig om net als Kaufman in de jaren zeventig en tachtig grote, aandachtgenererende stunts uit te halen. En dan is een camera die alles registreert natuurlijk hartstikke handig.

De toekomst

Mocht Phoenix inderdaad geïnspireerd zijn geraakt door Andy Kaufman, dankzij bijvoorbeeld Man on the Moon of de biografie die Bob Zmuda over Kaufman schreef (voor maar 2 euro te koop bij the American Book Center!), dan kunnen we nog een boel verwachten...

Kaufman maakte bijvoorbeeld op omstreden wijze carrière als vrouwenworstelaar. Ook wist hij bijna heel het zuiden van Amerika op de hals te krijgen door ze te beledigen met hygiënetips op tv en door hun held, worstelaar Jerry Lawler, belachelijk te maken.

Ook heeft Kaufman heel wat tv-uitzendingen onmogelijk gemaakt door van het script af te wijken en de boel danig te verstoren. Collega-acteurs uitschelden, met drankjes smijten, het decor slopen, als Tony Clifton ongewassen en stomdronken de set op komen met aan iedere hand een hoer... Kaufman deed het allemaal en wist daardoor naam te maken.

Joaquin Phoenix heeft al naam gemaakt als acteur en probeert nu indruk te maken met zijn stunts. Stunts die tot nu toe nog maar lafjes zijn. Mocht Phoenix dus echt alles uit de kast willen halen, dan staat ons nog genoeg leuks te wachten. Het is alleen niet te hopen dat Phoenix net zo jong sterft als Kaufman. Die overleed op z'n 35ste, Phoenix is nu 34...